Havza Haber Ajansı’nın haberine göre ebeveynlerin sıkça karşılaştığı sorunlardan biri; edepli ve güzel ahlaka sahip olmalarına rağmen namaz kılma konusunda ihmalkâr davranan çocuklardır. Hüccetü’l-İslâm ve’l-Müslimîn Üstad Teraşiyûn, bu soruya cevap verirken söz konusu davranışın temel nedenlerini incelemiş ve düzeltilmesine yönelik çözüm yollarını açıklamıştır.
Soru:
Çok şükür, oldukça edepli bir çocuğum var. Ancak konu namaza gelince zorlanıyor ve namaz kılmıyor. Ne yapmalıyız?
Hüccetü’l-İslâm ve’l-Müslimîn Üstad Teraşiyûn’un cevabı:
Bazen ebeveynler, çocuklarının edepli ve güzel ahlaklı olmalarına rağmen namaz kılma konusunda ihmalkâr davranmasından endişe duyarlar. Çocukların namaza karşı ilgisizliğinin çoğu zaman birkaç temel nedeni vardır. Bunlardan en önemlilerinden biri, ebeveynlerin namazın nasıl kılınması gerektiği konusunda gösterdiği aşırı katılıktır.
Namazı vaktin ilk anında kılmanın büyük bir fazileti olduğu ve bunun güzel bir davranış olduğu doğrudur. Ancak çocuğun, vaktin ilk anında namaz kılacak hâli veya isteği olmadığında ve namazını biraz geciktirmek istediğinde, “artık bu namazın hiçbir değeri yok” şeklinde bir düşünceye kapılmasına sebep olmamalıyız. Elbette namazın faziletli bir vakti vardır ve vaktin başlangıcına ne kadar yakın kılınırsa sevabı da o kadar fazladır. Fakat bu bilgi çocuğa doğru bir yöntem ve anlayışla aktarılmalıdır.
Bir diğer önemli nokta ise namazın nasıl kıldırıldığıdır. Çocuklar ve gençler, yetişkinlerin aksine rükû ve secdeleri uzun süre yapma konusunda bazen daha az sabırlıdır. Böyle durumlarda ebeveynlerin söyleyeceği tek bir sevgi dolu cümle bile çözüm olabilir. Örneğin çocuğumuza, “Namazın farzlarını yerine getirmen yeterlidir.” diyebiliriz.
Elbette müstehapları yerine getirmek daha fazla sevap ve Allah’a daha fazla yakınlık kazandırır. Ancak çocuk yeterince vakit bulamıyorsa veya namaz kılmaya karşı isteksiz ve hâlsizse, onu öncelikle namazın temel farzlarını yerine getirmeye teşvik etmek, namazın uzun sürmesinden korktuğu için tamamen namazdan uzaklaşmasından çok daha doğrudur. Her bir müstehabın yapılması, uzun kunutlar okunması veya çok sayıda zikir söylenmesi konusunda ısrar ederek namazı genç için zor ve yorucu bir ibadet hâline getirmemeliyiz.
Bunun yanı sıra çocuklarımızın namazın felsefesi ve neden kılındığı konusundaki bilinçlerini artırmamız gerekir. Namazın onların zihnindeki yerini yanlış biçimde şekillendirmemeye dikkat etmeliyiz. Örneğin namazı yalnızca dünyevî hedeflere ulaşmanın bir aracı olarak tanıtmamalıyız. “Üniversiteyi kazanmak” veya “maddi başarı elde etmek” gibi amaçlara ulaşmak için namaz kılmayı öğretmemeliyiz. Çünkü çocuk bu hedefe ulaşamadığında dinden uzaklaşabilir. Namaz, ilahî bir yükümlülük ve maddi karşılıklara dayalı bu tür ilişkilerin çok ötesinde, insan ile Allah arasındaki bir bağdır.
Ne yazık ki yetişkinlerin birçoğu da namazın derin sırlarını anlamakta yetersiz kalmaktadır. Böyleyken bu bilgileri çocuklarımıza aktarmamız daha da zorlaşmaktadır. Din büyüklerimiz “Esrârü’s-Salât” (Namazın Sırları) adı altında çok değerli eserler kaleme almışlardır. Bunlar arasında merhum İmam Humeynî’nin eserlerinden, Üstad Kıraâtî ve Ayetullah Cevadî Âmulî’nin çalışmalarına kadar çeşitli eserler bulunmaktadır. Bu eserleri okumak, namaza bakışımızı değiştirebilir.
Ayrıca gençlerin yaş grubuna özel olarak hazırlanmış, “Per-i Pervâz” (Uçuşun Kanadı) gibi kitaplar da namazın sırlarını gençlerin anlayabileceği bir dille açıklamak amacıyla yazılmıştır. Bu tür eserler yol gösterici olabilir.
Son olarak bu konuda çocuklarda motivasyon oluşturma becerilerini geliştirmek için eğitim kaynaklarından yararlanmanız tavsiye edilmektedir. Örneğin “Âğâzi Berâyi Pervâz” (Uçuş İçin Bir Başlangıç) adlı kitap, çocukları namaz kılmaya teşvik etmek ve onlarda motivasyon oluşturmak için yüzden fazla yöntem içermesi bakımından oldukça faydalı bir kaynaktır.
Özellikle tatil dönemlerinde haftada birkaç saati bu tür eserleri okumaya ayırmak, ebeveynlerin eğitim yaklaşımını düzeltmede ve çocukların manevî gelişiminde önemli bir etki oluşturabilir.
yorumunuz