Cuma 4 Eylül 2026 - 20:15
«Yapay Zeka İlahiyatı» 16 Derste Teknoloji Çağının İnançla İlgili Meydan Okumalarına Cevap Veriyor

Havza / "Yapay Zeka İlahiyatı" adlı ilk ders kitabının yazarı Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan "Bu eser 16 derste, yapay zeka ve ilahiyatın temelleri ve genel prensipleriyle başlayıp ardından Şii kelamı perspektifinden tanrıbilim, insanbilim, evrenbilim, rehberlikbilim (Kur'an'ın meydan okuması sorusunu gündeme getirerek) ve eskatoloji (ölüm, ölümsüzlük ve ahiret) konularını uzmanlık düzeyinde ele almaktadır." dedi.

Havza Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre, Kum'daki Âl-ul Beyt Uluslararası Üniversitesi'nde "İlim, Medeniyet ve İrfan" Enstitüsü'nün İslami ilimlerdeki teknolojik ürünlerinin tanıtım töreni, ilk "Yapay Zeka İlahiyatı" ders kitabıyla ilgili yeni ayrıntıların sunulmasıyla gerçekleşti.

İslam Kültür ve Düşünce Araştırma Enstitüsü Bilim Kurulu üyesi ve ilk "Yapay Zeka İlahiyatı" ders kitabının yazarı Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Kasım Terhan, yapay zekanın kültürel ve sosyal etkilerine değinerek şunları söyledi: "Bu meselelerin bir kısmı bugün Batı ülkelerinde gündeme getirilmekte ve yayılmakta olup kültürel ve sosyal etkilerini de göstermiştir. Dolayısıyla bu tartışmaların toplumumuza girmesini bekleyip sonra onlar hakkında düşünemeyiz."

İlk "Yapay Zeka İlahiyatı" ders kitabının müellifi "Bu meseleler yaygınlaşmadan önce gençlerimizin ve mezunlarımızın inançları için bir çare düşünmeli ve onlara ilmi ve kanıta dayalı cevaplar sunmalıyız." diye vurguladı.

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şöyle ekledi: "Bu ders kitabı, bu yolda atılmış bir ilk adım olarak görülebilir. Ülkenin bilim ve din camiasının, yapay zekanın inanç alanında ortaya çıkardığı sorularla tanışması ve bunlara cevap vermeye hazırlanması için bir adım."

"Yapay Zeka İlahiyatı" 16 Derste

Eserin yazarı, kitabın yapısını açıklarken şöyle dedi: "Bu ders kitabı 16 derste düzenlenmiştir ve konuların temellerden ve genel prensiplerden başlayıp ardından İslami kelamın farklı alanlarına uzmanlık düzeyinde girmesi hedeflenmiştir."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şöyle ekledi: "İlk derslerde, yapay zekanın tanımı, ilahiyatın tanımı, vasıflanan ilahiyat ile bir alana nispet edilen (izafî) ilahiyat arasındaki fark ve ilahiyat ile yapay zeka arasındaki ilişki gibi tartışmanın kavramları ve genel prensipleri açıklanmıştır."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan "Devamında, güçlü yapay zekanın gerçekleşme imkanı, bu konudaki lehte ve aleyhteki görüşler ve İslam kelamının bu meseleye bakışı incelenmiştir." diye ekledi.

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan sözlerine şöyle devam etti: "Ayrıca 'hesaplamacılığa' yönelik felsefi eleştiriler ve yapay zekanın bazı teorik temelleri ile din ve bilişsel paradigma arasındaki farklı etkileşim modelleri de dikkate alınmıştır."

Tanrıbilim; Yapay Zeka Kelami Tartışmalarına Girişin İlk Alanı

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan, kitabın tanrıbilim bölümüne değinerek şunları söyledi: "Giriş tartışmalarından sonra İslami kelam ve Şii kelamı konularına girmiş ve tanrıbilimle ilgili derslere yer ayırmış bulunuyoruz."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şöyle ekledi: "Bu bölümde ilahi güç, yaratıcılık, ilahlık ve dini tecrübe gibi konular incelenmiş ve bunların yapay zekanın yol açtığı dönüşümlerle ilişkisi ele alınmıştır."

Yapay Zeka ve İnsan Meselesinin Yeniden Tanımlanması

"Yapay Zeka İlahiyatı" kitabının yazarı, "Kitabın önemli bir bölümü insanbilime ayrılmıştır. Çünkü yapay zeka, insanın hakikati, fıtrat, irade ve hayatın anlamı hakkında önemli sorular ortaya çıkarmaktadır." dedi.

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şöyle ekledi: "Altıncıdan dokuzuncuya kadar olan dersler insanbilim tartışmalarına ayrılmış ve bu bölümde fıtratlılık, irade sahibi olma ve hayatın anlamı gibi konular incelenmiştir."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şöyle dedi: "Bu alandaki önemli sorulardan biri şudur: Yapay zekanın gelişmesi ve bazı insani özelliklerin taklit edilme olasılığı ile birlikte, insanı makineden ayıran şey ne olarak kalacaktır ve insanın iradesi ile fıtratının konumu nasıl açıklanmalıdır?"

Yapay Zeka Çağında Evrenbilim ve İnsanlığın Geleceğini İncelemek

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan sözlerine şöyle devam etti: "Onuncu ve on birinci dersler evrenbilime ayrılmıştır ve bu bölümde nedensellik, evrenin amaçlılığı, ilahi sünnetler ve dünyanın geleceği gibi konular incelenmiştir."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan "Bu bölümde, yapay zekanın farklı gelecek senaryolarını, evrenbilimsel temeller ve ilahi sünnetler eşliğinde analiz etmeye çalıştık." diye ekledi.

Yapay Zeka, Kur'an'ın Meydan Okumasına Cevap Verebilir mi?

"Yapay Zeka İlahiyatı" kitabının yazarı, bu eserin önemli eksenlerinden bir diğerinin de rehberlikbilim olduğunu belirterek şöyle dedi: "On ikinci ve on üçüncü dersler rehberlikbilime ayrılmış ve Kur'an'ın meydan okuması (tehaddi), ilmi ve teşrii (yasama) otorite gibi konular incelenmiştir."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan sözlerine şöyle devam etti: "Bu alanda ortaya çıkan yeni sorulardan biri şudur: Yapay zeka, Kur'an'ın meydan okuması meselesini sorgulayacak bir seviyeye ulaşabilir mi ve teknoloji, Kur'an-ı Kerim'in meydan okuduğu bir alanda rekabet iddiasında bulunabilir mi?"

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şunu belirtti: "Bu sorular, İslami kelamın perspektifinden hassas ve delillere dayalı bir şekilde incelenmesi gereken konular arasında yer almaktadır."

Eskatoloji (Ahiret Bilimi) ve Yapay Zekanın Meydan Okumaları

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan sözlerine şöyle devam etti: "On dördüncü dersten on altıncı derse kadar olan kısımlar eskatoloji (ahiret/mead) bahislerine ayrılmış olup insanın geleceği, ölüm, ölümsüzlük ve mead ile ilgili meseleler, yeni teknolojik gelişmeler bağlamında incelenmiştir."

Bu ders kitabının kapsamlılığına vurgu yapan Hüccet-ül İslam Terhan şunları söyledi: "Bu 16 derste, yapay zekadan kaynaklanan inançsal soruların önemli bir kısmını tespit etmeye ve İslami kaynaklar ile dünyada yapılan çalışmalardan yararlanarak bunları Şii kelamı açısından analiz etmeye gayret ettik."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan, şu ifadeleri kullandı: "Bu eserin telifinde, karşı karşıya kalınan bu zorluklara  dair daha kapsamlı bir tablo sunabilmek amacıyla Batı dillerindeki kaynaklar ve Batı bilim dünyasında ilahiyat, yapay zeka ve inanç meseleleri hakkında yürütülen tartışmalar da dikkate alınmıştır."

Dini Düşünürlerin Teknoloji Alanında Aktif Bir Şekilde Yer Almasının Gerekliliği

Son olarak Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan şu vurguyu yaptı: "Yapay zeka artık sadece teknik ve mühendislikle ilgili bir mesele değildir. Aksine felsefi, kültürel, sosyal ve inanç alanlara da nüfuz etmiştir. Bu nedenle dini düşünürler, bu teknolojiyi ve sonuçlarını doğru bir şekilde idrak ederek, ilmi ve dini cevaplar üretme konusunda aktif bir rol oynamalıdır."

Hüccet-ül İslam vel-Müslimin Terhan, sözlerini şöyle tamamladı: "‘Yapay Zeka İlahiyatı’, bu süreci başlatmak için atılmış küçük bir adımdır. Böylece teknoloji bilimi ile İslami ilimler arasında bilimsel bir diyalog şekillenebilir ve dini toplum, yeni soru ve sorunlar inançsal ve kültürel krizlere dönüşmeden önce bunlara bilimsel ve sağlam delillere dayalı cevaplar sunabilir."

Etiketler

yorumunuz

You are replying to: .
captcha