Havza Haber Ajansı muhabirine konuşan Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Hüseyin Bünyadi, Hz. Peygamber’in (s.a.a.) kızı Hz. Fâtımat’üz-Zehrâ’nın (s.a.) mazlumane şehadetinin yıl dönümü dolayısıyla taziyelerini ileterek şunları ifade etti: “Bugün, Hz. Fâtıma’nın (s.a.) aydınlık hayat tarzını ve örnek yaşayışını kendimize rehber edinerek sağlam bir imanla, gelişmeleri derinlemesine kavrayarak, sonuçları öngörerek, velayet bilinciyle ve sorumluluklarımızın farkında olarak hareket etmeye büyük ölçüde ihtiyaç duyuyoruz.”
Fâtımî Hareketini ve Fedek Hutbesi’nin Destanını Örnek Almak
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Bünyadi sözlerine şöyle devam etti: “Fâtımî hareketinin boyutlarının o kadar geniş ve derin olduğunu göz önünde bulundurmak gerekir ki insanlar, bu hareketin içerdiği bütün fedakârlıkları anlatmakta ve aktarmakta yetersiz kalmaktadır. Nitekim Hz. Fâtıma’nın (s.a.), Hz. Peygamber’in (s.a.a.) ve Emirü’l-Müminin Hz. Ali’nin (a.s.) hayatta oldukları dönemdeki, ayrıca Allah Resulü’nün (s.a.a.) yürekleri dağlayan vefatından sonraki yaşayışını ve davranışlarını incelediğimizde karşımıza büyük ve mukaddes bir mücadelenin uzun bir listesi çıkmaktadır. Bu mücadele, İslam tarihinin bütün dönemlerinde kadınlar ve erkekler için kapsamlı ve eksiksiz bir örnek teşkil etmektedir.
Hz. Fâtıma’nın (s.a.) bu tutumu; inancını ifade etme konusundaki güç ve kararlılığı, hak arayışı yolunda sebatı, imamet ve velayeti savunmasıyla herkese olağanüstü bir örnek sunmaktadır.”
Kum İlim Havzası’nda ders veren Hüccetü’l-İslam Bünyadi, sözlerini şöyle sürdürdü: “Şüphesiz Hz. Fâtıma’nın (s.a.) Fedek Hutbesi’ndeki destansı duruşu, hayranlık uyandıran içeriklerinin yanı sıra -özellikle aziz ve İslamî ülkemizin mevcut şartlarında- farklı açılardan bizlere büyük dersler vermektedir. Bu sözler, özellikle hassas zamanlarda hikmetli ve etkili bir hitabın nasıl olması gerektiğini ortaya koymaktadır. Aynı zamanda Hz. Fâtıma’nın (s.a.), kaynağını Kur’an-ı Kerim’in, Allah Resulü’nün (s.a.a.) ve Emirü’l-Müminin Hz. Ali’nin (a.s.) sözlerindeki mucizevi belagatten alan yöntemini gözler önüne sermektedir.”
Fedek Hutbesi’nden Bir Bölüm ve Fâtımî Öğretilerin Açıklanması
Hz. Fâtıma (s.a.), aynı hutbenin bir bölümünde şöyle buyurmaktadır:
“Allah, imanı sizi şirkten arındırmak; namazı sizi kibirden uzaklaştırmak; zekâtı nefsi arındırmak ve rızkı artırmak; orucu ihlası sağlamlaştırmak; haccı dini güçlendirmek; adaleti kalpler arasında uyum sağlamak; bize itaati dinin düzenini korumak; imametimizi ayrılıktan kurtuluşun güvencesi kılmak; cihadı İslam’ın izzeti; sabrı sevaba ulaşmaya yardımcı olmak için farz kılmıştır.
İyiliği emretmeyi toplumun yararını gözetmek; anne babaya iyilik etmeyi Allah’ın gazabından korunmak; akrabalık bağlarını gözetmeyi ömrün uzamasına ve neslin çoğalmasına vesile olmak; kısası kanların dökülmesini önlemek; adağı yerine getirmeyi ilahi mağfirete erişmeye zemin hazırlamak; ölçü ve tartıda eksiksiz davranmayı ise eksik ölçüp tartmayı ortadan kaldırmak için belirlemiştir.
İçki içmeyi yasaklamayı kötülüklerden arınmak; namuslu insanlara iftira atmayı yasaklamayı ilahi rahmetten uzak düşmekten korunmak; hırsızlığı terk etmeyi iffeti korumak için gerekli kılmıştır. Şirki de rububiyetinde Allah’a samimi bir şekilde kulluk edilmesi için haram kılmıştır.
Öyleyse Allah’tan gereği gibi sakının ve ancak Müslümanlar olarak can verin. Allah’ın size emrettiklerine uyun, sizi yasakladıklarından da uzak durun.”
Hüccetü’l-İslam Hüseyin Bünyadi şöyle ekledi: “Hz. Zehrâ’nın (s.a.) Fedek Hutbesi’nin bu bölümündeki aydınlatıcı sözlerinden çıkardığımız sonuç, inanç esaslarının, dinî hükümlerin ve güzel ahlakın hikmetlerini açıklamanın; dinin gereklilik ve zorunluluklarının anlaşılmasını, toplumda anlam kazanmasını ve etkili olmasını sağladığıdır. Tarihin her döneminde, ibadetlerine bağlı ve ihlaslı insanlar dahi dinî hükümlerin nedenlerini ve hikmetlerini öğrenmek istemişlerdir. Çünkü insanın fıtratı araştırmaya, önce bir inancın ve davranışın sonuçlarını tanımaya yöneliktir. İnsan, ancak bu şekilde kutsal bir amaç doğrultusunda dinin öğretilerine bağlılık gösterir ve bunların etkilerini kendi hayatında idrak eder.”
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Bünyadi ayrıca şunları ekledi: “İnkâr edilemeyecek bu merak, toplumun bir zayıflığı olarak değerlendirilmemelidir. Aksine insanların dinî öğretileri doğru ve derinlemesine anlama konusundaki ciddiyetini göstermektedir. Esasen dinî anlayış da tam olarak bu noktadan başlamakta ve gelişerek devam etmektedir.”
Günümüz Toplumu ve Dinî Öğretilerin Kabul Edilme Biçimi
Hüccetü’l-İslam Bünyadi şu hususa dikkat çekti: “Medya araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte yanlış inançların ve yozlaşmış kültürlerin İslam toplumlarına akın ettiği günümüzde, dinî hakikatlerin ve öğretilerin toplum tarafından kabul edilme biçimi, geçmiş dönemlerden oldukça farklıdır. Bununla birlikte, dinî kültürümüzde tebliğ ve irşat yöntemi her zaman bilinçlendirmeye ve doğru yola yönlendirmeye dayanan; ikna edici anlatımın, vahye dayalı açıklamanın ve aklî temellendirmenin esas alındığı bir yöntem olmuştur. Dinî geleneğin bu köklü ve güzel uygulaması, İslam kaynaklarında yer alan hükümlerin nedenlerinin ve hikmetlerinin açıklanmasıyla hayata geçirilebilir.”
Kum İlim Havzası müderrisi, dinin gerekliliklerini hikmetlerini açıklamadan anlatmanın etkisinin son derece sınırlı olduğuna işaret ederek şöyle konuştu: “Ayetlerin ve rivayetlerin taşıdığı imkân ve potansiyel son derece etkilidir. Dinî tebliğde bulunanlar, bu metinleri yeterli bilgi ve kavrayışla aktarabilirlerse dinî hükümlere bağlılık toplumda kendiliğinden kendini gösterecektir. Her ne kadar bu etkinin önünde daima bazı engeller bulunsa da Kur’an ve rivayetlerdeki hayranlık uyandıran, mucizevi ifadelerin aktarılması, insanın düşüncesini ve aklını bunlar üzerinde tefekkür etmeye yöneltir.
Dolayısıyla bu engelleri ortadan kaldırmanın en önemli yolu, Kur’an’ın ve Ehl-i Beyt’in aydınlatıcı sözlerini etkili bir anlatım sanatıyla, güzel ahlakla, sabırla ve sükûnetle toplumun geniş kesimlerine ulaştırmaktır.”
Zengin Kaynaklara Odaklanmak Dinî Tebliği Etkili Kılar
Hüccetü’l-İslam Bünyadi ayrıca şu değerlendirmede bulundu: “Ayetlerin ve rivayetlerin metinlerinde ve içeriklerinde açıkça belirtilen hikmetlerin anlatılmasının ihmal edilmesi, insanların zihninde neden ve hikmetten yoksun zorunluluklar bulunduğu düşüncesini doğurmakta ve dinî yükümlülüklere bağlılığı sorgulanır hâle getirmektedir. Bu nedenle dinî tebliğde bulunanların muhataplarına ilişkin zihinlerinde oluşturmaları gereken tasavvur, sorgulamadan itaat eden bir insan değil, sorular soran bir insan olmalıdır. Dolayısıyla dinî öğretiler aktarılırken, özellikle toplumda dinî yönetimin hâkim olduğu bir dönemde, toplumun birikmiş ve giderek artan soruları dikkate alınmalıdır.”
Hüccetü’l-İslam Bünyadi sözlerini şöyle sürdürdü: “Diğer taraftan, toplumu Kur’an ve Ehl-i Beyt öğretilerinin hakikatlerinden uzaklaştırmak, dinî inançları ve değerlere bağlılığı zayıflatmak amacıyla faaliyet gösteren materyalist düşünce akımlarının ve çıkarcı mezhep yapılanmalarının oluşturduğu boşlukları ve kurdukları tuzakları tanımak gerekir. Bu süreçte dinî alanda faaliyet gösterenlerin odağı, insanın yücelmesine ve kemale ulaşmasına katkı sağlayan; mantık ve hikmet bakımından zengin, derin anlamlar taşıyan metinler olmalıdır.”
Hüccetü’l-İslam ve’l-Müslimîn Bünyadi ayrıca şunları söyledi: “Masum imamların (a.s.) sözlerinde açıkça belirtilen hikmetlerin anlatılmasına vurgu yapmak, dinî tebliğ faaliyetlerinde merkezi bir öneme sahiptir. Ancak bu, toplumda yaygın olan gelişmelere ve yaşanan olaylara karşı kayıtsız kalınması anlamına gelmez. Esasen masumların (a.s.) aydınlatıcı sözlerindeki hikmetler, toplumun her dönemde kutsal yolculuğundan sapmasına neden olabilecek olayları düzeltmeye yöneliktir. Bu nedenle İslam dininin öğretileri zaman, mekân ve muhataplar bakımından evrensel bir nitelik taşımaktadır. Önemli olan, olayları analiz etmek ve sorunları, İslam’ın bilgi hazinesinde bolca bulunan nedenlere ve hikmetlere başvurarak çözmektir.”
Kum İlim Havzası Müderrisler Cemiyeti Genel Kurul Üyesi şu hususu hatırlattı: “Ayetlerde ve rivayetlerde hem bireysel ve toplumsal sorunlar hem de bu sorunların kaynakları açıklanmakta; diğer taraftan düşünsel, kültürel ve inançsal gelişmenin yolları ortaya konulmaktadır. Bu, doğru bir tespittir. Öyle ki insanlığın çeşitli sorunlarına ilişkin çözümlerin ve yeni ya da ciddi zararların önlenmesine yönelik tedbirlerin de bu metinlerde yer aldığı görülmektedir.”
Hüccetü’l-İslam Bünyadi ayrıca şu vurguda bulundu: “En zor şartlarda bile dinin açık ve doğru bir şekilde anlatılması, toplumu kurtuluşa ulaştıracaktır. Bazen sıradan bir mesele önce bir soruna, ardından da toplumsal bir krize dönüşebilir. Bazen toplumun zorluklara dayanma gücü ve inançları sarsılır; bu durum, şeytani vesvese ve komploların etkili hâle gelmesine kadar varabilir. Böyle bir dönemde veya kriz anında bunların üstesinden hangi araçlarla gelinebilir? Yalnızca akıl yeterli olur mu, yoksa vahiy ve akıldan kaynaklanan dinî hakikatlerin açıklanmasına ve ortaya konulmasına da ihtiyaç var mıdır?”
İnsanlığın Bütün Nesilleri için Etkili Bir Yöntem
Kum İlim Havzası Müderrisler Cemiyeti Genel Kurul Üyesi şöyle konuştu: “Kur’an’ın, masumların (a.s.) yaşayışının, tebliğ ve irşat yöntemlerinin toplumları doğru yola yönlendirmede izlediği yöntem budur. Hz. Peygamber’in (s.a.a.) mübarek hayatı döneminde cehaletin karanlığına ve cehalet ordusuna karşı mücadelede bu yöntem etkili olmuşsa, elbette diğer dönemlerde de etkili olacaktır.
İnsanlığın düşmanları, kendi arzuları ve açgözlülükleri uğruna topluma sürekli cehalet ve bilgisizlik aşılamaktadır. Bunu yaparken insanları yalnızca inançlarından uzaklaştırmakla kalmamakta; bilgi edinme, değerlendirme, karar verme, seçim yapma ve davranış sergileme süreçlerinde de bireyleri ve toplumları hataya sürüklemektedirler.
Bu durum, Allah Resulü’nün (s.a.a.) yürekleri dağlayan vefatından sonra çok kısa sürede kendini göstermiştir. Hz. Fâtıma’nın (s.a.), İslam tarihinin o hassas anlarında namazın, orucun, zekâtın, haccın ve diğer ibadetlerin hikmetlerini dile getirmesi şu soruyu akla getirmektedir: Hz. Fâtıma’nın (s.a.) hitap ettiği dinleyiciler arasında bu farzları yerine getirenler yok muydu? Yoksa bu yükümlülükleri yerine getiriyorlardı da bunların hikmetlerini mi bilmiyorlardı? Zira sonuçta, İslam’ın yayılmasında ve hükümlerinin aktarılmasında tanınmış, hatta öncü konumda bulunan bazı kişilerin hayatında dinî farzların ve yükümlülüklerin etkisiz kaldığı görülmektedir.”
Hüccetü’l-İslam Hüseyin Bünyadi, konuşmasının sonunda şu değerlendirmede bulundu: “Görünüşe göre Hz. Fâtıma (s.a.), o özel ve hassas dönemde, İslam’ın sahih çizgisinden sapılmasına yol açan kişilerin neden saptıklarını; inanç esaslarını, bunların gerekçelerini ve hikmetlerini açıklayarak ortaya koymayı amaçlamıştır.
Hz. Fâtıma’nın (s.a.) bu yöntemi hepimiz için bir hatırlatmadır. Bu yöntem bize, dinî öğretilerin anlatılmasının ve toplumdaki herkesin bu öğretilere bağlı kalmasının günümüzde etkili olabilmesinin, söz konusu öğretilerin hikmetleriyle birlikte aktarılmasına dayanan bir tebliğ ve irşat anlayışı sayesinde mümkün olduğunu göstermektedir.”
yorumunuz