Kum İlim Havzası’nda dersler veren Hüccetülislam ve’l-Müslimin Hüseyin Senayi, Havza Haber Ajansı muhabirine verdiği röportajda, güç hesaplamalarının maddi ve gayrimaddi, yani ilahi olmak üzere ikiye ayrılabileceğini belirterek şunları söyledi:
“Maddi hesaplamalarda bir ülkenin gücü, yalnızca nicel ve maddi ölçütler üzerinden değerlendirilir. Gayrisafi yurt içi hasıla, askerî silahlar, ülkenin yüzölçümü ve fosil yakıt kaynakları gibi unsurlar, ülkelerin gücünü değerlendirirken dikkate alınan ölçütler arasındadır.”
İlahi hesaplamalarda maddi gücün ötesinde hangi unsurlar dikkate alınır?
Kum İlim Havzası hocası sözlerini şöyle sürdürdü:
“İlahi hesaplamalar, maddi gerçekleri göz ardı etmek anlamına gelmez. Bu hesaplamalarda söz konusu maddi unsurların dikkate alınmadığı da söylenemez. Aksine ilahi hesaplamalarda, maddi unsurların yanı sıra başka faktörler de değerlendirmeye alınır.
İlahi hesaplamalar, varlık âleminin bütününü ve bu âlemde hüküm süren ilahi yasaları birlikte görmek demektir. Çünkü madde, varlık âleminin yalnızca bir bölümünü oluşturur. Dolayısıyla maddi hesaplamalarda güç, birkaç maddi ölçüt üzerinden değerlendirilirken ilahi hesaplamalarda bu ölçütlere ek olarak varlık âleminin diğer boyutları da hesaba katılır.”
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, ayet ve rivayetlerde belirtilen gayrimaddi güç unsurlarına değinerek bunlardan ilkinin sabır olduğunu söyledi.
“Bir hükümetin veya milletin gücünü etkileyen gayrimaddi unsurlardan biri sabırdır.
Enfal Suresi’nin 65. ayetine işaret eden Hüccetü'l-İslam Senayi, bu ayette sabrın az sayıdaki bir topluluğun kendisinden daha kalabalık bir topluluğa üstün gelmesindeki rolünün vurgulandığını belirterek şöyle konuştu:
“Bu mantığa göre sabırlı yüz savaşçı, karşılarındaki düşman kuvvetlerinden bin kişiye üstün gelebilir. Oysa maddi hesaplamalar açısından bakıldığında bir tarafın asker sayısı, diğer tarafın asker sayısının yalnızca onda biridir.”
İslam ordusunun 313 kişilik kuvvetinin düşmanın yaklaşık bin kişilik kuvvetiyle karşı karşıya geldiği örneğine de değinen Hüccetü'l-İslam Senayi, şunları söyledi:
“Maddi hesaplamalarda asker sayısı, gücü belirleyen ölçütlerden biridir. Ancak ilahi hesaplamalarda İslam ordusunun gücü değerlendirilirken sabır gibi gayrimaddi bir unsur da dikkate alınır.
Üstelik sabır yalnızca savaşçılarla sınırlı değildir; toplumun bütün fertlerini kapsar ve bir sistemin gücünü oluşturan gayrimaddi unsurlar arasında yer alır.”
Öngörülemeyen Olaylar, Güç Dengelerini Değiştirebilir
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, gücün ortaya çıkmasında etkili olan ikinci gayrimaddi unsurun ilahi ordular olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“İlahi ayetlerde göklerin ve yerin ordularının Allah’a ait olduğu bildirilir. Bunun anlamı, göklerde ve yerde bulunan her şeyin Allah’ın orduları arasında yer almasıdır.
Bazen öngörülemeyen olaylar öyle bir şekilde bir araya gelir ki hiçbir strateji merkezi bunları önceden hesaplayamaz. Ancak önceden tahmin edilemeyen bu unsurlar, ilahi düzenin tecellisinde ve İslam savaşçılarının zaferinde etkili olabilir.”
Kum İlim Havzası hocası, bu duruma örnek olarak Tabas Olayı'nı gösterdi.
Hüccetü'l-İslam Senayi, “Tabas Olayı’na maddi açıdan bakıldığında düşmana ait savaş uçaklarının sahaya girdiği ve İslam güçlerinin bunların varlığından haberdar olmamış olabileceği görülür. Buna rağmen devreye giren öngörülemeyen faktörler, düşmanın yenilgisini beraberinde getirmiştir.” dedi.
Son savaşta yaşanan gelişmelere de değinen Hüccetü'l-İslam Senayi, bu tür olayların ve beklenmedik faktörlerin güç değerlendirmesi yapılırken dikkate alınması gereken konular arasında bulunduğunu ifade etti.
"İn yensurkümullah": Tevekkülün Gölgesinde Güç Anlayışı
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, ilahi hesaplamalarda gücün üçüncü gayrimaddi unsurunun Allah’a tevekkül etmek olduğunu belirterek şu açıklamada bulundu:
“İn yensurkümullahu fe lâ gâlibe leküm (Eğer Allah size yardım ederse sizi yenebilecek hiç kimse yoktur) ayetine göre Allah insanlara yardım ederse hiç kimse onlara üstün gelemez.
Bu ayetin anlamı şudur: İnsanın dayanağı Allah olduğunda ve ilahi yardım onunla birlikte olduğunda, dünyadaki hiçbir kişi, sistem veya güç ona üstün gelemez. Buradaki temel mesele, insanın Yüce Allah’a dayanmasıdır.”
İran’ın ilahi hesaplamalarda birinci güç olması ne anlama geliyor?
İran İslam Cumhuriyeti’nin ilahi hesaplamalarda birinci güç olması konusunu bu unsurları bir araya getirerek açıklayan Hüccetü'l-İslam Senayi, şunları söyledi:
“Burada kastedilen, İran’ın kişi başına düşen gelir veya askerî bütçe gibi maddi göstergeler bakımından dünyanın birinci ülkesi olması değildir. Bu değerlendirmede bir ülkenin gücünü etkileyen gayrimaddi unsurlar da dikkate alınır. Bu unsurların etkisi, yalnızca maddi ölçütlerin etkisini aşabilir.
İran’da mevcut olan Allah merkezli yaklaşım, Allah’a tevekkül eden savaşçıların varlığı ve göklerin ve yerin ordularının ilahi yardımı, İran İslam Cumhuriyeti’nin ilahi hesaplamalarda dünyanın birinci gücü olmasını sağlayan unsurlar arasındadır.”
İnkılabın İki Rehberi, Maddi Kalkınmayı İlahi Güce Dayanarak Gerçekleştirdi
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, İran İslam Cumhuriyeti’nin bu konuma ulaşmasında inkılabın iki rehberinin rolünü açıklarken şu ifadeleri kullandı:
“İnkılabın iki rehberi, gayrimaddi güç unsurlarına önem vermekle kalmamış, maddi güç unsurlarını da dikkate almıştır. Ülkenin kaynakları, imkânları ve bütçesi doğrultusunda bilimsel, endüstriyel, füze ve nükleer alanlardaki gelişmeyi hedeflemişlerdir.
Bu maddi unsurlara verilen önemin yanı sıra halkın, yetkililerin ve karar alma mekanizmalarının da sınırsız ilahi güce dikkat etmeleri sağlanmıştır. Böylece Allah’a dayanmaları hâlinde ilahi yardımın kendilerine ulaşacağını bilmeleri amaçlanmıştır.”
Kum İlim Havzası hocası, inkılabın iki liderinin konuşmalarında fiilî tevhid anlayışının belirgin biçimde öne çıktığını da vurgulayarak şöyle dedi:
“Bu iki büyük şahsiyetin sözlerinde fiilî tevhid anlayışı açıkça görülmektedir. Onlar hiçbir eylemi kendilerine mal etmez, aksine gerçekleşen işleri Yüce Allah’a nispet ederler.”
Millî Özgüven ve Halk ile Yönetim Arasındaki Bağ, Geçmişe Dönüşü Engelliyor
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, Rehber’in İran’ın geçmişteki koşullara geri dönmeyeceğine ilişkin vurgusuna değinerek şunları söyledi:
“İran artık Doğu ve Batı güçlerinin kendisi hakkında karar verdiği, ülkenin başkalarının görüşlerine, düşüncelerine ve emirlerine tamamen boyun eğdiği bir döneme geri dönmeyecektir.”
Bu döneme geri dönülmesini engelleyen faktörleri açıklayan Senayi, ilk unsurun İran’ın ve İran halkının millî özgüven ve izzet kazanması olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Bir millet, izzet sahibi olduğunu ve büyük güçlerin karşısında durabileceğini benimsediğinde artık aşağılanmayı kabul etmez.”
İslam Araştırmaları Merkezi Fıkıh Çalışma Grubu Sekreteri Hüccetü'l-İslam Senayi, ikinci unsurun ise yönetim ile halk arasındaki kopmaz bağ olduğunu belirtti.
“Yönetimin halk desteğine sahip olması ve dinî demokrasi anlayışının hayata geçirilmesi, halkın aşağılayıcı geçmiş koşullara geri dönülmesine izin vermemesini sağlar.” dedi.
İnkılabın Karşısındaki Üç Tehdit: Yöneticilerin Lüks Düşkünlüğünden Kültürel Edilgenliğe
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, sistemin karşı karşıya olduğu tehditlere karşı yetkililerin dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Bu tehditlerden ilkinin lüks ve gösteriş düşkünlüğü olduğunu belirterek şöyle konuştu:
“Yetkililer lüks ve gösteriş düşkünlüğüne yönelirse bu durum toplumun halk tabanının zayıflamasına neden olur.”
Hüccetü'l-İslam Senayi, ikinci tehdidin ekonomik yetersizlik olduğunu ifade ederek sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yetkililer toplumun ekonomisi için doğru politikalar ve tedbirler geliştiremezse bu durum, sistemin karşı karşıya olduğu tehditlerden birine dönüşür.”
Kum İlim Havzası hocası, üçüncü tehdidin ise kültürel edilgenlik olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Kültürel değişimler karşısında edilgen bir tutum benimsenir ve insanlar dinin kazandırdığı olumlu değerleri unutursa bu durum nizâmın ve inkılabın geleceği açısından tehdit oluşturabilir.”
Hüccetülislam ve’l-Müslimin Senayi, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Dinî sembollerin toplumdan uzaklaşması ve kültürel dönüşümler sonucunda dinin kazandırdığı olumlu değerlerin unutulması, üzerinde durulması gereken meseleler arasındadır. Çünkü böyle bir durum, nizâmın ve inkılabın geleceğini tehdit edebilir.”
yorumunuz