Havza Haber Ajansı'nın Tercüme Grubu’nun haberine göre, “Afrique XXI” internet sitesinin Tarih bölümünde Eva Sophie tarafından kaleme alınan analitik bir raporda, Paris’in banliyösündeki Trappes kentinde 23 Ekim’de meydana gelen silahlı saldırıya dikkat çekilerek Fransa’daki ırkçılık meselesi ile bunun tarihsel ve yapısal kökenleri ele alındı.
Söz konusu saldırıda bir kişi, yoldan geçenlere ateş açtı. Saldırı sonucunda biri hayatını kaybederken, aralarında 12 yaşında bir kız çocuğunun da bulunduğu beş kişi yaralandı. Fransız medyasının haberlerine göre şüpheli, sorgusunda siyahileri ve Arapları hedef almak istediğini söyledi. Bu olay, Fransa’da ırkçı ve İslamofobik şiddet konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.
Fransa İçişleri Bakanlığının istatistiklerine göre, 2025 yılında ırkçı, yabancı düşmanı veya din karşıtı saiklerle işlenen 9 bin 737 suç ve ihlal kaydedildi. Bu rakam, bir önceki yıla kıyasla yüzde 5’lik artışa işaret ediyor.
Bireysel Davranışların Ötesinde: Irkçılık
Fransa Ulusal Bilimsel Araştırma Merkezi sosyoloğu Solène Brun, ırkçılığın bu ülkede yeni bir olgu olmadığını ve yapısal düzeyde varlığını sürdürdüğünü düşünüyor. Ona göre ırk ayrımcılığı yalnızca aşağılayıcı ifadeler veya fiziksel saldırılar şeklinde ortaya çıkmıyor; aynı zamanda güç ilişkilerinde ve toplumsal mekanizmalarda da kök salmış durumda.
“SOS Racisme” kuruluşunun 2026 yılında yayımladığı bir araştırmaya göre, emlak acentelerinin yüzde 50’si, ev sahiplerinin kiracı adaylarının kökenlerine ilişkin ayrımcı taleplerini yerine getirmeye hazır. Ayrıca Mağrib kökenli bir isme sahip olmak, iş görüşmesine davet edilme ihtimalini yaklaşık üçte bir oranında azaltıyor.
Sömürgecilik ve Kölelikten Irk Teorilerinin Ortaya Çıkışına
Bu rapor, 1492 yılına geri dönerek bu dönemi modern ırkçılığın şekillenmesindeki dönüm noktalarından biri olarak tanımlıyor.
Raporda atıfta bulunulan araştırmacılara göre ırkçılığın kökenleri sömürgecilik öncesine kadar uzanıyor. Bunlar arasında, Orta Çağ’da zorla Hristiyanlaştırılan diğer din mensuplarına yönelik ayrımcı uygulamalar da bulunuyor. Söz konusu kişiler, Hristiyanlığa geçmelerine rağmen aile kökenleri nedeniyle dışlanmaya ve takibata maruz kalmaya devam ediyordu.
Daha sonraki süreçte, 16. yüzyılda sömürge çiftliklerine dayalı ekonomi ve kölelik sistemi, ırksal sınıflandırmaların ortaya çıkmasına ve beyazlar ile siyahlar arasındaki hiyerarşinin yerleşmesine zemin hazırladı. Bu süreç, 19. yüzyılda sözde bilimsel ırkçılık teorileriyle daha da genişledi ve ilerleyen dönemlerde Güney Afrika’daki Apartheid rejimi ve ABD’deki ırk ayrımcılığı yasaları gibi sistemlerde kendini gösterdi.
Günümüz Ayrımcılığı: Özbeöz Fransız Kavramından, Medyada İslamofobiye
Raporun bir diğer bölümünde, Fransa’nın siyasi söyleminde «özbeöz Fransız» (Fransız d’origine) ifadesinin yaygınlaşmasına değiniliyor. Göçmen kökenli vatandaşların karşısında konumlandırılan bu ifade, yazarların ve atıfta bulunulan araştırmacıların görüşüne göre ırksal sınırların yeniden üretilmesinde rol oynuyor.
Tarihçi Francisco Bethencourt, günümüz ırkçılığının artık geçmişte olduğu gibi biyolojik iddialara dayanmadığını, bunun yerine kültürel alana taşındığını düşünüyor. Öyle ki göçmen azınlıklar, toplumsal ve ekonomik koşullara uyum sağlayamamakla suçlanıyor.
Raporda ayrıca 2025 yılında Fransa’nın Gard bölgesindeki bir camide öldürülen Malili Müslüman genç Aboubakar Cissé cinayetine değinilerek Müslümanlara yönelik siyasi ve medya ortamına dikkat çekiliyor. Makalede aktarılan verilere göre, «İslam» kelimesi 2020-2024 yılları arasında Fransa’nın CNews televizyon kanalında 30 binden fazla kez kullanıldı.
Francisco Bethencourt, bu konudaki değerlendirmesini şu sözlerle tamamlıyor:
“Göçmen azınlıklara yönelik nefret, siyasi bir araca dönüşmüştür.”
yorumunuz