Havza Haber Ajansı’nın aktardığına göre Ayetullah Ali Rıza Ârafi, İlim Havzaları Araştırma Başkan Yardımcısı ve konseyiyle yaptığı görüşmede, havzadaki faaliyetlerin genişliğine ve ilmî dalların çeşitliliğine dikkat çekerek şöyle dedi: “Yapılan çalışmaların hacmi oldukça büyüktür; bunların bir kısmı tamamlanmış, bir kısmı tamamlanma aşamasındadır, bir kısmının ise temeli atılmıştır. Önümüzdeki ufuklar da son derece geniştir. Bu yolun hayata geçirilmesi ciddi bir mücahede gerektirir. Umudumuz bu cihadî, inkılapçı ve Besicî ruh korunarak; günümüz dünyasının ihtiyaçlarıyla uyumlu biçimde, ilmî üretim, araştırma ve inceleme alanında coşku, parıltı ve daha büyük dönüşümlerle daha aydınlık bir geleceğin inşa edilmesidir.”
Birinci Vurgu: İkinci Programın Hazırlanması ve Değerlendirme Sisteminin Kurumsallaştırılması
İlim Havzaları Genel Müdürü, stratejik planlamanın önemine vurgu yaparak şunları ifade etti: “İkinci beş yıllık program mümkün olduğunca güçlü, titiz ve kapsamlı biçimde hazırlanmalıdır. Bunun yanında bölümsel, sahaya dayalı, il düzeyinde ve medrese ölçeğinde testler ve değerlendirme mekanizmaları da sağlam bir altyapıyla tasarlanıp uygulanmalıdır. Zira bu program önümüzdeki dört ila beş yıl boyunca kurumun genel hareketini yönlendirecek bir rehber niteliği taşıyacaktır.”
Ayetullah Ârafi, programın uygulama sürecinde düzeltme ve tamamlamaya açık olduğunu ancak genel itibarıyla bir yol haritası işlevi gördüğünü ve ister icra ister merkez birimleri olsun, her bölümün hareketine yön verebilmesi gerektiğini vurguladı.
İkinci Vurgu: Sahada Fiilî Adım Atmanın ve Stratejiler Çerçevesinde İnisiyatif Almanın Gerekliliği
Ayetullah Ârafi, programların kapsam ve çeşitliliğine işaret ederek şu değerlendirmede bulundu: “Çalışmalar ve planlar o kadar çeşitli ve geniştir ki ana ve genel hatların üst düzeyde çizilmesi gerekir. Bir kısmı üst ölçekli programlar, bir kısmı ise başkanlıklar tarafından tasarlanmalıdır; ancak nihayetinde birimlerin kendileri belirlenmiş stratejiler, kurallar ve imkânlar çerçevesinde inisiyatif alarak sahaya inmelidir.”
Ayetullah Ârafi sözlerini şöyle tamamladı: “Bu faaliyetlerin bir kısmı yolun sonuna kadar ayrıntılı şekilde raporlanabilir veya sunulabilir olmayabilir; fakat şüphesiz sahada etkili olacak, havzanın ilerlemesine katkı sağlayacaktır. Çalışma arkadaşlarından temel beklenti, bu cihadî ve sahaya dönük ruhun korunması ve güçlendirilmesidir.”
Üçüncü Vurgu: Havza Araştırmalarında Önümüzdeki Yarım Yüzyıla Uzun Vadeli Bakış
İlim Havzaları Genel Müdürü, geleceğe dönük bir perspektifin zorunluluğuna dikkat çekerek şöyle dedi: “Şimdiden havzanın geleceği ve İslam İnkılabı’nın ikinci yarım yüzyılının ufku üzerine düşünmek gerekir. Önümüzdeki iki ila üç yıl, bu uzun vadeli bakış açısının planlamalara dâhil edilmesi ve stratejik karar alma süreçlerinin temeli hâline getirilmesi açısından uygun bir fırsattır.”
Havza Araştırmaları Medeniyet Kurucu, Cevap Üreten ve Toplumsal Sorunları Çözen Nitelikte Olmalıdır
Ayetullah Ârafi, ilim havzalarının araştırma yaklaşımlarında dönüşüm gerekliliğini vurgulayarak dinî araştırmanın kapsamlı, medeniyet eksenli ve sorunlara cevap veren bir stratejiye ihtiyaç duyduğunu belirtti ve şunları söyledi: “Havza araştırmaları insanın ruh ve gönül dünyasına, toplumun ve çağdaş dünyanın gerçek ihtiyaçlarına hâkim olmalı; kurumlar üstü ve uluslararası bir bakışla sahih havza geleneklerine bağlı kalırken bu geleneklerin geliştirilmesi ve güncellenmesi yönünde de çaba göstermelidir.”
Medeniyet Temelli, İçtihadî ve Stratejik Belgelere Dayalı Araştırma
Ayetullah Ârafi, araştırma faaliyetlerine hâkim olması gereken temel yaklaşımlara işaret ederek sözlerini şöyle sürdürdü: “İzlenmesi gereken araştırma; medeniyet kurucu, içtihadî, cevap üreten ve kurumlar üstü bir araştırmadır. Bu araştırma, uluslararası düzeyde yönlendirici bir niteliğe sahip olmalı; havza geleneklerine bağlı kalmakla birlikte aynı zamanda bu gelenekleri geliştirici bir rol üstlenmelidir. Günümüz dünyasında dinî araştırmaya ilişkin temel ve stratejik belgelere dayalı havza ortamına uygun tüm imkân ve modern yöntemlerden yararlanmak, bu yolun kaçınılmaz gereklilikleri arasındadır.”
Dinî Araştırma ile Tebliğ Arasında Etkili Bağın Kurulmasının Gerekliliği
İlim Havzaları Genel Müdürü, araştırma ile tebliğ arasında sağlam ve kapsamlı bir bağın kurulmasının önemine vurgu yaparak şunları ifade etti: “Havzada üretilen araştırma çalışmalarının kayda değer bir bölümü, dinî tebliğ faaliyetlerindeki sorunları çözecek şekilde tasarlanmalı ve ‘belâğ-ı mübîn’ çizgisine yerleşmelidir. Araştırmalar, genç neslin ve toplumun zihnî ve fikrî meselelerinin çözümüne katkı sunabilmeli; kültürel, inançsal ve toplumsal gerçek ihtiyaçlara cevap verebilmelidir.”
Ayetullah Ârafi, temel (kuramsal) araştırmaların da önemli bir yere sahip olduğunu belirterek şunları ekledi: “Temel araştırmaların birçoğu, bu sorunların çözümüne dolaylı biçimde etki eder ve tamamen gereklidir. Ancak buna paralel olarak, araştırma üretimlerinin yüksek bir oranının doğrudan sistemin, toplumun, üniversitenin sorunlarının çözümüne ve gençlerin fikrî rehberliğine hizmet etmesi gerekir. ‘Belâğ-ı mübîn’ bakışı, araştırma projeleri ve faaliyetleri üzerinde kuşatıcı bir perspektif olarak hâkim olmalıdır.”
Araştırma Derecelendirme Sisteminin Geliştirilmesi ve Derinleştirilmesine Vurgu
Ayetullah Ârafi, derecelendirme konusuna da değinerek şunları söyledi: “Son yıllarda havzaya bağlı farklı medrese ve merkezlerde kapsamlı derecelendirme sistemleri başlatılmış, planlama birimleri de bu süreci geliştirmeye devam etmektedir. Araştırma alanı bu konuda öncü olmuş; farklı düzey ve merkezlerde araştırma derecelendirmesi hayata geçirilmiştir.”
Ayetullah Ârafi, bu derecelendirme sistemlerinin özellikle planlama birimleri başta olmak üzere diğer alanlarla uyumlu hâle getirilmesinin zorunlu olduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu: “Derecelendirme sistemi geniş bir bakışla süreklilik kazanmalı, derinleşmeli ve geliştirilmelidir; nitelik odaklı olmalı ve ilmî yapılar ile kurumların yönünü etkili biçimde tayin edebilmelidir. Bu konu küçük ve tali bir mesele değildir; aksine, havza faaliyetlerinin kalitesini ve etkinliğini yükseltmede belirleyici bir role sahiptir.”
Araştırma Derecelendirmesi Sürekli Değerlendirme ve Islahla Birlikte Yürütülmelidir
Ayetullah Ârafi, araştırma merkezleri ve faaliyetlerinin derecelendirilmesine yönelik dile getirilen eleştirilere işaret ederek, eleştirel görüşlerin dinlenmesi ve süreçlerin ıslah edilmesi gerekliliğini vurguladı ve şöyle dedi: “Bazı yan etkileri bulunmakla birlikte derecelendirme sistemi, kurumların belirlenen hedefler doğrultusunda yönlü ve amaçlı biçimde harekete geçmesini sağlayan, aynı zamanda teşvik edici bir araçtır.”
Derecelendirme sistemlerinin daima eleştiriye açık olduğunu belirten Ayetullah Ârafi, şunları ifade etti: “Şahsen dile getirilen eleştirileri havza planlama alanındaki dostlara tam bir saygı çerçevesinde aktarıyorum ve her zaman şu hususun altını çiziyorum: Eleştirmenlerle bir araya gelin, görüşlerini dinleyin ve gerekli görüldüğünde düzeltici adımları atın. Derecelendirme, tabiatı gereği bazı sorunlar ve yan sonuçlar doğurabilir; bunlara karşı ciddi bir hassasiyet gösterilmelidir.”
Ayetullah Ârafi sözlerini şöyle sürdürdü: “Buna rağmen, derecelendirmenin özü zorunlu ve stratejik bir konudur; zira kurumları fiilî sahaya indirir, onlara yön ve istikamet kazandırır ve hareketlerini belirlenmiş yollar çerçevesinde kolaylaştırır.”
Derecelendirme Sisteminin Geliştirilmesi ve Araştırmanın Güçlendirilmesine Vurgu
Ayetullah Ârafi, derecelendirme sisteminin sürekli iyileştirilmesini, uygulanmasına ciddi biçimde önem verilmesini ve araştırmanın farklı alanlarında titiz bir sorun analizi (zarar-tahlili) yapılmasını temel vurgular arasında sayarak şunları kaydetti: “Araştırma, yol gösterici bir sütun olarak tüm yönetim birimlerinde aktif ve akıllı bir şekilde işlemelidir.”
Yönetimde Yol Gösterici ve Eşgüdüm Sağlayıcı Bir Başkanlık: Araştırma
İlim Havzaları Genel Müdürü, araştırmanın merkezî rolüne dikkat çekerek şöyle dedi: “Araştırma, yönetim bünyesindeki tüm araştırma faaliyetlerinin yönlendirici merkezi olup, farklı havza kurumlarıyla akıllı ve eşgüdümlü bir ilişki içinde çalışmalıdır. Yönetim yapısı içinde araştırma sorumlularına tam yetki verilmiştir ve araştırma merkezleri ile başkanlıklar fiilen araştırma yönetiminin tasarrufu altındadır. Bu merkezleri düzenleyebilir, talimat verebilir ve güçlü bir şekilde ileriye taşıyabilirsiniz; bu yetki yönetim tarafından sizlere devredilmiştir.”
Dış Kurumlarla Akıllı Etkileşimin Gerekliliği ve Kapsamlı Araştırma Haritasının Tamamlanması
Ayetullah Ârafi, konuşmasının devamında havza dışındaki kurumlarla etkileşim ve eşgüdümün önemine vurgu yaparak şunları ifade etti: “Akıllı bir yaklaşımla, tüm havza kurumlarının ‘Kapsamlı Araştırma Haritası’ bütünlüğü içinde konumlandırılması gerekmektedir. Bu kapsamlı araştırma haritasının önemli bir bölümü hazırlanmıştır ve gelecek programlarda ciddiyetle ele alınmalıdır. Gerekli görüldüğü takdirde bu harita tamamlanmalı; planlama ve koordinasyon yoluyla Yüksek Konsey’de dahi gündeme getirilip onaylanmalıdır. Böylece güçlü kararlar aracılığıyla diğer kurumlara karşı yönlendirici rolünü etkin biçimde yerine getirebilecektir.”
Bilimsel Yönlendirme Kurullarının Oluşturulması Gereği / Yapay Zekâ ile Araştırmada Köklü Dönüşüme Hazırlık
Ayetullah Ârafi, bilimsel yönlendirme yapılarının düzenlenmesi ve güçlendirilmesi gereğine dikkat çekerek şöyle dedi: “Toplumsal ve kültürel alanlarda nasıl yönlendirme kurulları (strateji merkezleri) varsa, bilim alanında da uzmanlık temelli ve aktif bilimsel yönlendirme kurulları oluşturulmalıdır.”
Bazı alanlardaki mevcut tecrübelere işaret eden Ayetullah Ârafi şunları ekledi: “Günümüzde çağdaş fıkıh, sistemler ve uygulamalı felsefeler gibi alanlarda bu tür yönlendirme kurullarının örnekleri faaliyet göstermektedir; edebiyat alanındaki yönlendirme kurulu da çalışmalarını sürdürmektedir. Ancak bu yeterli değildir. Bana göre en az 15 bilimsel yönlendirme kurulunun, araştırma, koordinasyon, eğitim ve ilgili birimleri bütüncül bir şekilde kapsayacak biçimde gerçek ve etkili olarak kurulması gerekmektedir.”
Ayetullah Ârafi, özellikle uygulamalı felsefeler alanına özel bir vurgu yaparak şunları söyledi: “Önümüzdeki yıl bu alanda ilmî bir sıçrama ve canlanma beklenmektedir. Bu hedefin gerçekleşmesi titiz bir planlama, kurumsal eşgüdüm ve derinlikli ve stratejik içerik üretimine odaklanmayı zorunlu kılmaktadır.”
Sunulabilir ve Etkili İlmî Çıktılar Üretmenin Gerekliliği
İlim Havzaları Genel Müdürü, araştırma çıktılarının önemine değinerek şunları söyledi: “Tüm programlar dakik, nitelikli ve kamuoyuna sunulabilir ilmî çıktılar üretmeye varmalıdır. Çağdaş fıkıh alanındaki tecrübe gösterdi ki sağlam ve uygulamaya dönük ilmî eserler üretildiğinde bunlar ciddi bir ilgiyle karşılanmaktadır. Diğer alanlarda da araştırma sonuçlarının şeffaf, sunulabilir ve ilmî katma değere sahip olacak şekilde ortaya konulması gerekir.”
Teknolojik Dönüşüm ve Yapay Zekâya Araçsal Bakışın Aşılması
Ayetullah Ârafi, konuşmasının başka bir bölümünde teknolojik dönüşümlere işaret ederek şöyle dedi: “Bugüne kadar yeni teknolojiler ve yapay zekâ hakkında söylenenler karşı karşıya olduğumuz gerçeklikle kıyaslandığında hâlâ yetersizdir. Yapay zekâ artık yalnızca bir araç değildir; bilişsel bilimlerle birlikte aktif bir özne hâline gelmiş ve insanla doğrudan etkileşim içinde çalışan bir yapıya bürünmüştür.”
Yapay Zekâ Çağında Araştırmanın Özsel Dönüşümü
Ayetullah Ârafi, bu teknolojinin derin etkilerine vurgu yaparak şunları ekledi: “Gelişmiş yapay zekâ, araştırmanın bütün yönlerini ve boyutlarını dönüştürecektir; bu yüzeysel bir değişim değil, özsel ve köklü bir dönüşümdür. Mevcut araştırma modelleri ve yöntemlerinin birçoğu tamamen değişecektir.”
İlim Havzaları Yüksek Konseyi Üyesi olan Ayetullah Ârafi, sözlerine şöyle devam etti: “Buradaki vurgu, hemen icraî adımlara geçmek değildir; asıl önemli olan makro ve stratejik yönelimin bu dönüşüme doğru şekillenmesi ve bilim ve araştırma alanında farklı bir geleceğe şimdiden hazırlanılmasıdır.”
Ayetullah Ârafi, bu dönüşümün düşünce, tedbir, proje tasarımı ve çok yönlü katılım gerektirdiğini; bunun Araştırma Başkan Yardımcılığı bünyesinde sürekli olarak ele alınması ve takip edilmesi gereken başlıca konulardan biri olduğunu belirtti. Ayrıca araştırma birimlerinin kurum içi görevlerinin ötesine geçerek, bu süreçte diğer alanlara da destek vermesi gerektiğini vurguladı.
Araştırmanın Atan Kalbi: Havzada İçtihat ve İhtisas Dersleri
İlim Havzaları Genel Müdürü, içtihat ve ihtisas derslerinin konumuna vurgu yaparak şöyle dedi: “Her ne kadar bu dersler görünürde eğitim başlığı altında tanımlansa da ruhları ve asli işlevleri araştırma temellidir. Asıl soru şudur: Havza araştırmaları, bugüne kadar içtihat derslerinden ilmî üretim ve araştırmayı ilerletme noktasında ne ölçüde yararlanmıştır? Özellikle dördüncü seviye (doktora) alanlarda olmak üzere, içtihat ve ihtisas derslerine ilişkin titiz bir analiz yapılmalı; zaafları, güçlü yönleri ve kapasiteleri tespit edilmeli ve bu derslerin işlenmesi, olgunlaştırılması ve niteliğinin yükseltilmesi için açık ve net bir yol haritası tasarlanmalıdır.”
İçtihat Derslerine Ait Verilerin Araştırma Temelli Analizinin Gerekliliği
Ayetullah Ârafi sözlerini şöyle sürdürdü: “Araştırma birimleri bu kaynakları ele almalı, üzerlerine projeler tanımlamalı ve stratejik çalışmalar ortaya koymalıdır. Nitekim bugün çağdaş fıkıh alanında onlarca proje yürütülmektedir; benzer şekilde içtihat derslerinin konu dağılımı da toplumun güncel ihtiyaçları esas alınarak ciddi biçimde yeniden gözden geçirilmelidir.”
Yeni Yönetmelikler: Araştırmada Dönüşüm için Büyük Bir Fırsat
İlim Havzaları Genel Müdürü, yayımlanan yeni yönetmeliklere işaret ederek şunları söyledi: “Yeni yönetmeliklerde önemli adımlar atılmıştır; bunlar arasında fıkıh ve usûl dışındaki alanlarda da içtihat derslerinin resmen tanınması ve daha önce havzanın resmî programında yer almayan pek çok serbest dersin resmiyet kazanması bulunmaktadır.”
Ayetullah Ârafi, araştırmanın bu yeni yönetmelikler ve dönüşüm projeleriyle ilişkisini netleştirmesi ve bu fırsatlardan azami ölçüde yararlanması gerektiğini vurgulayarak sözlerini tamamladı: “Bu konu son derece önemlidir ve asgari bir bakışla ele alınmamalıdır.”
Tüm Birimler için Kapsayıcı Bir Misyon: Araştırma Merkezliliği
Ayetullah Ârafi konuşmasının devamında şu hususu vurguladı: “Araştırma, yalnızca araştırma projelerinin doğrudan yürütülmesiyle sınırlı değildir; eğitim, tebliğ, talebe işleri, insan kaynakları ve tüm birimleri araştırma merkezli hâle getirmelidir. Bu konu, son yirmi yıldır defalarca gündeme getirilmiş ve bazı adımlar da atılmıştır; ancak henüz istenen noktaya ulaşılmış değildir. Araştırmanın gerçek anlamda yol gösterici bir rol üstlenebilmesi için bütün yapıları araştırma eksenli kılması gerekir. Bu son derece ağır ve zor bir iştir; fakat mümkündür.”
Ayetullah Ârafi, havza araştırmalarının küresel ölçekte yeterince yansımamasını eleştirerek şunu da ekledi: “Araştırmalarımız uluslararası alanda görünür değildir. Bu boşluğu gidermek için kapsamlı, düşünceye dayalı ve güçlü biçimde desteklenen bir plana ihtiyaç vardır.”
Dünya Bilimsel Söyleminde Etkili Varlığın Gerekliliği
İlim Havzaları Genel Müdürü sözlerini şöyle sürdürdü: “Araştırmalarımız büyük ölçüde ülke içi bağlamın, Farsça dilinin ve iç söylemin ürünüdür; bu nedenle küresel bilimsel söylemlerde kayda değer bir varlık gösteremiyoruz. İlmi üretimlerimiz ile uluslararası sunum standartları arasındaki mesafe büyüktür; bu fark hem dil, hem yapı, hem de içerik düzeyinde kendini göstermektedir. Araştırmanın uluslararasılaşması, basit ve geçici bir süreç değildir; aksine her birimde hangi adımların atılması gerektiğini açıkça belirleyen, kapsamlı ve net bir planı zorunlu kılmaktadır.”
Yapay Zekânın Rolü: Fırsatlar ve Denetim Gereklilikleri
İlim Havzaları Genel Müdürü, yeni teknolojik kapasitelerden söz ederek şunları ifade etti: “Günümüzde çeviri, uyarlama ve ön düzenleme gibi süreçler yapay zekâ sayesinde büyük ölçüde kolaylaştırılmıştır. Ancak bu editör, redaktör ve ciddi bilimsel denetim ihtiyacının ortadan kalktığı anlamına gelmez. Bilimsel söylem oluşturma ve uluslararasılaşma her şeyden önce düşünce, tasarım ve destek gerektiren bir süreçtir.”
Bilim Ölçümü ve Araştırma Sistemlerinin Güçlendirilmesi Gerekliliği
Ayetullah Ârafi, bilim ölçümü (scientometrics) konusunu araştırmanın değerlendirilmesinde önemli bir eksen olarak gördüğünü belirtti ve şunları vurguladı: “Bu alanda başlatılan çalışmalar ciddiyetle takip edilmeli ve tamamlanmalıdır. Ayrıca araştırmacılar ve bağımsız araştırmacılar için geliştirilen sistem, yenilikçi ve dönüşüm odaklı bir projedir; sürekli zarar-tahlili ve kapasite geliştirme ile güçlendirilmesi gerekir.”
Akademisyenlerin Kapasite Geliştirilmesi ve Bilim Üretiminin Desteklenmesi
Ayetullah Ârafi, son yıllarda öğrenci kabulünde yaşanan düşüşe dikkat çekerek şunları söyledi: “Elimizde bugün, hedef odaklı araştırma yapabilecek bir akademisyen grubu bulunuyor. Bu akademisyenler tam zamanlı bir öğretim üyesi gibi desteklenmeli ve karşılığında sürekli ve etkili bilim üretimi yapmaları sağlanmalıdır. Bu konu küçük ve tali bir mesele değildir; aksine stratejik bir zorunluluktur.”
Kütüphaneler, Dergiler ve Araştırma Merkezlerinin Kalitesinin Artırılması
Ayetullah Ârafi, altyapının önemine dikkat çekerek şunları söyledi: “Eserlerin ve belgelerin canlandırılması, kütüphanelerin modern yaklaşımlarla güçlendirilmesi, ilmî dergilere denetimin artırılması, araştırma merkezlerinin, tezlerin, yayın kurumlarının ve ilgili başkanlıkların düzenlenmesi gibi alanlar ciddi biçimde ele alınmalıdır. Günümüzde havzada yaklaşık on beş araştırma odağı ve birim faaliyet göstermektedir; bunların denetim, yönlendirme ve akıllı güçlendirme ile etkisi katlanabilir.”
Havzada Araştırmayı Dönüştürmenin Üç Stratejisi
İlim Havzaları Genel Müdürü, araştırma dönüşümünde üç temel ekseni şöyle belirledi:
1. Üretim odaklı bir bakış açısı ile araştırmaya yaklaşmak
2. Kaliteyi artırmak ve akıllı denetimi güçlendirmek
3. Araştırma camiasına hedefe yönelik destek sağlamak
Ayetullah Ârafi, bu üç stratejinin tüm araştırma faaliyetlerinin üzerine gölge gibi düşmesi ve mevcut darboğazları çözmesi gerektiğini vurguladı.
Havzanın Düşünsel Duruş Bildirgesi
Ayetullah Ârafi, havzanın düşünsel duruş bildirgesi hazırlama girişimine işaret ederek şunları söyledi: “Havza, günümüzde dünyada öne çıkan en az bin konuda resmi ve onaylı bir düşünsel pozisyon ortaya koymalıdır. Bu duruş, manifestolar ve uluslararası bildiriler biçiminde hazırlanabilir ve bilimsel ve uluslararası ilişkilerde etkin biçimde sunulabilir.”
Büyük Proje: Fıkhî ve Kelâmî Konuların Yapay Zekâ ile Sistematik Çıkarımı
Ayetullah Ârafi, önemli ve zorunlu projelerden biri olarak fıkhî, ahlâkî ve kelâmî konularla ilişkili ayet ve rivayetlerin sistematik biçimde çıkarılmasını gösterdi ve şöyle dedi: “Günümüzde yapay zekâ kullanılarak, bu büyük iş daha hızlı ve hassas bir şekilde yürütülebilir. Amaç, çağdaş fıkıh ve kelâm ihtiyaçlarına uygun, yeni bir ansiklopedi oluşturmak; tıpkı Vesa’ilüş-Şia gibi ancak günümüzün gereksinimlerine uyarlanmış bir çalışma yapmak.”
Bilimsel Derneklerden Azami Ölçüde Yararlanma ve Yönetimsel Uyum
Ayetullah Ârafi, havza kadrosunun özellikle bilimsel derneklerin kapasitesinden maksimum düzeyde faydalanılması gerektiğini vurguladı ve dernekler tasarısının bir an önce tamamlanmasını istedi ve ayrıca şunu belirtti: “İlmî üretim ve yüksek düzeyde yetiştirme süreçlerinde, hiçbir şekilde yönetimsel ikilik veya uyumsuzluk olmamalıdır. Bu alanlardaki sorumlular arasında tam koordinasyon ve güçlü iletişim sağlanması vazgeçilemez bir zorunluluktur.”
Serbest Düşünce ve Teorik Tartışma Kürsülerine Eleştiri
Ayetullah Ârafi, serbest düşünce ve teori geliştirme kürsülerinin mevcut durumuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Eğer bana sorarsanız fiilen kayda değer bir ilerleme sağlanmamıştır ve bu alan köklü bir dönüşüme ihtiyaç duymaktadır. Elbette bazı takip ve girişimler mevcuttur, ancak bu yetersizdir.”
Araştırma: Havzalarda Dinî İlim Üretimi Misyonunun Merkezi Ekseni
Ayetullah Ârafi, havzaların ikinci beş yıllık planının bir an önce tamamlanması gereğine dikkat çekerek şunları söyledi: “Bu planın en kısa sürede titizlikle tamamlanması ve ardından, ortaya konulan meseleler ve geleceğe dönük ufuklar doğrultusunda uygulama dilimlerinin çıkarılması gerekir. Gerektiğinde yeni gelişmeler ışığında planın yeniden gözden geçirilmesi de elzemdir. Tüm bunlar ilahi yardım ile havzanın en büyük misyonu olan dinî ilim üretimini ve ilerletilmesini gerçek anlamda gerçekleştirebilmek için yapılmalıdır.”
Havzanın Büyük Misyonlarını Gerçekleştirmede Merkezi Aktör: Araştırma
Ayetullah Ârafi, havzalarda araştırmanın temel ve merkezi rolüne işaret ederek şunları vurguladı: “Araştırma, havzanın büyük hedeflerinin gerçekleştirilmesinde çok önemli ve merkezi bir işlev taşır. Bunun yanında Yılın Kitabı, ilmî festivaller ve araştırma merkezleri gibi alanlar da dönüşüm kapasitesine sahiptir; bu alanlarla ilgili gelişim ve dönüşüm projeleri, titizlikle ve kararlılıkla yürütülmelidir.”
Faaliyetlerin Yeni Bakış Açılarıyla Yeniden Gözden Geçirilmesi
Ayetullah Ârafi, tüm konuların ve faaliyetlerin yeni yaklaşımlarla yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı ve şunları söyledi: “Dönüşüm projeleri bu alanlarda daha güçlü bir şekilde ilerletilmelidir. Yetkilerin eyaletlere devri, ancak destek ve denetim eşliğinde yapılması, geçmiş yıllarda uygulanan bir yaklaşım olup özellikle eğitim ve araştırma alanlarında güçlendirilmelidir.”
Dinî İlim Üretiminde Kazanımlara ve Gelecek Ufuklara Makro Bakış
Ayetullah Ârafi, bu toplantının amacını havzanın ilmî ve düşünsel üretimdeki kazanımlarına ve gelecekteki ufuklarına kapsamlı bir bakış oluşturmak olarak açıkladı. Ayrıca şunları ifade etti: “Bu stratejik bakışın yanında, yapılan çalışmalara yönelik samimi teşekkürlerimi sunuyorum, eksikliklerden dolayı özür diliyorum ve meslektaşlarımın gösterdiği çaba ve gayreti takdir ediyorum.”
Daha sonra elde edilen kazanımların doğru ve kapsamlı şekilde duyurulmasının önemine işaret ederek şunu ekledi: “Bu faaliyetlerle ilgili detaylı bir rapor hazırlanmalı ve bir ya da iki Yüksek Konsey toplantısında sunulmalıdır; çünkü bu çalışmaların kapsamı ve boyutu, konsey üyelerini şaşırtabilir.”
İslami Bilimler Alanında Küresel Ölçekte Rehber: Havza
Ayetullah Ârafi, havzanın stratejik ve makro yaklaşımını vurgulayarak şunları belirtti: “Havza, İslami bilimler ve İslami beşeri bilimler alanında yalnızca İran’da değil dünya çapında bilim üretiminin yönlendiricisi olmalıdır. Bu yüksek hedef, programların girişinde açıkça belirtilmeli ve Yılın Kitabı, festivaller, değerlendirme sistemleri ve bilim ölçümü gibi projelerin yönü bu stratejik hedef doğrultusunda belirlenmelidir.”
yorumunuz