Havza Haber Ajansı'nın bildirdiğine göre Muharrem ayının ilk on gününde İran'ın dört bir yanında Şehitlerin Efendisi'nin makamını ve itibarını yüceltmek amacıyla coşkulu Hüseynî meclisler (anma törenleri) düzenlenmektedir. Bu meclislerin düzenlenmesindeki temel amaç, toplumun manevi gelişimine ve Hüseynî yaşam tarzına zemin hazırlamaktır.
Ehlibeyt'in (a.s.) dini programlar düzenlemedeki hadislerine ve uygulamalarına bakmak, Muharrem ve Sefer aylarını kapsayan iki aylık Ehlibeyt (a.s.) yas meclislerinden çok daha fazla feyiz alınmasını sağlayabilir.
Bu doğrultuda Hüccetü'l-İslam vel-Müslimin Hüccet Serveri, Havza Haber Ajansı muhabirine verdiği röportajda şunları söyledi:
"İmam Hüseyin'in (a.s.) meclislerinde yas tutmanın yanı sıra; tefekkür, akılcılık, duygusal derinlik, dönüşüm, farkındalık, basiret artırma ve zulme karşı mücadelenin sembolleri de yer almaktadır. Dört temel soruya verilecek kısa cevaplar, Aşura vakıasına bakışımızı daha da genişletecektir."
Dört Temel Soru:
1. Kerbela olaylarına dair tüm bu detayları kim aktardı ve bize nereden ulaştı?
2. Eğer İmam Hüseyin (a.s.) ve yarenleri Muharrem'in onuncu günü şehit oldularsa, neden bizler Muharrem'in ilk gününden itibaren yas tutmaya başlıyoruz?
3. Hz. Zeynep (s.a.) neden Aşura olayından sonra "Güzellikten başka bir şey görmedim" buyurdu?
4. Seyyidü'ş-Şüheda (a.s.) için Ehlibeyt'in (a.s.) yası ne zamandan itibaren başladı?
1. Kerbela Detayları Bize Nereden Ulaştı?
Bazen zihinlerde beliren "Kerbela olaylarına dair bu kadar detay kim tarafından aktarıldı ve bize nereden ulaştı?" sorusuna yanıt veren Hüccetü'l-İslam Serveri şunları ekledi: "Kerbela olayını farklı kişi ve gruplar, farklı motivasyonlarla aktarmışlardır. Örnek vermek gerekirse:"
Birincisi: İmam Hüseyin'in (a.s.) ailesinden ve çevresinden Kerbela'da bulunan ancak savaşa fiilen girmeyen bazı kişiler. Örneğin; o dönem Kerbela'da dört yaşında olan İmam Bakır (a.s.), İmam Seccad (a.s.) İmam Hüseyin'in (a.s.) kız kardeşleri Hz. Zeynep ve Ümmü Gülsüm, İmam'ın eşi Rubab ile kızları Sekine ve Fatıma Kerbela olayının başlıca aktarıcılarındandı.
İkincisi: İmam Hüseyin (a.s.) ile birlikte olan ancak şehit düşmeyen bazı erkekler. Aldığı çok sayıda yaraya rağmen şehit olmayan Hasan Müsenna (İmam Hasan'ın oğlu) veya İmam'ın kölesi olup savaş meydanında bulunmadığı için şehadet onuruna erişemeyen Ukbe bin Sem'an gibi isimler.
Üçüncüsü: Sadece olayları rapor etmek üzere Kerbela'ya gönderilen Humeyd bin Müslim ve Hilal bin Nafi gibi haberciler. Bu kişiler, bulundukları konumun verdiği dokunulmazlıkla savaş alanına yaklaşmış, konuşmaların ve olayların detaylarını kaydetmişlerdir.
Dördüncüsü: Savaş meydanında bulunan bazı düşman askerleri. Bunlar, daha sonraları o günkü olayları anlatmış, isteyerek ya da zorla gördüklerini ve yaptıklarını dile getirmişlerdir.
Beşincisi: Ayrıca Kerbela'da yaşanan bazı olaylar doğrudan Şii İmamların dilinden rivayet edilmiştir. Onlar o gün zahiren orada bulunmasalar da, gayb ilmine sahip olmaları nedeniyle yaşananlardan tam anlamıyla haberdar olmuş ve bazı detayları dostlarına aktarmışlardır.
2. Neden Aşura'dan 10 Gün Önce Yas Tutmaya Başlıyoruz?
Hüccetü'l-İslam Serveri "Eğer İmam Hüseyin (a.s.) ve yarenleri Muharrem'in onuncu günü şehit oldularsa, neden Muharrem'in ilk gününden itibaren yas tutmaya başlıyoruz?" sorusuna yönelik ise şu açıklamayı yaptı:
"Peygamber Efendimiz (s.a.a.) şöyle buyurmaktadır: 'Şüphesiz Hüseyin'in (a.s.) şehadetinden dolayı müminlerin kalbinde asla soğumayacak ve sönmeyecek bir ateş tutuşmuştur.' Bu harareti ve hüznü hisseden herkes, aniden ve hazırlıksız bir şekilde Aşura gününün o ağır atmosferine girmenin çok zor olduğunu bilir. Bu nedenle, Aşura'dan önceki on günlük yas, bazıları için onuncu günün yürek yakan acısını hissetmeye yönelik bir hazırlık ve odaklanma sürecidir."
Araştırmacı yazar Hüccetü'l-İslam Serveri sözlerine şöyle devam etti:
"İmam Rıza (a.s.), değerli babasının Muharrem aylarındaki yas tutma usulü hakkında şöyle buyurmaktadır: 'Muharrem ayı geldiğinde kimse babamı gülerken göremezdi ve bu durum Aşura gününe kadar devam ederdi; o gün babamı derin bir hüzün, keder ve musibet kaplardı.' Belki de Muharrem'in ilk on günündeki yasın kurucusunun İmam Rıza (a.s.) olduğu söylenebilir ve şehadetten önce yasın başlamasının asıl nedeni İmam Kazım'ın (a.s.) bu yas tutma şekli olabilir."
Kerbela Tarihindeki Basiretsizler kitabının da yazarı olan Hüccetü'l-İslam Serveri sözlerini şöyle sürdürdü:
"Başka bir meşhur rivayette, Şebib'in oğlu Muharrem'in ilk günü İmam Rıza'nın (a.s.) yanına geldiğinde, İmam ona Ehlibeyt'in (a.s.) şehadet ve esaret musibetini anlatmıştır. Bir diğer önemli neden de düşmanın İmam Hüseyin (a.s.) ve yarenlerine yönelik kuşatma ve zulmünün Muharrem'in ikisinde başlamış olmasıdır. İmam Hüseyin'in (a.s.) kafilesi, Hicri 61 yılının Muharrem ayının 2. günü Kerbela'ya ulaştı. Ardından Kufe ordusu yavaş yavaş bölgeye geldi ve Ehlibeyt (a.s.) hanedanının matem ve musibeti o andan itibaren başlamış oldu. Dokuzuncu gün (Tasu'a) İmam'ın (a.s.) kafilesi tamamen kuşatıldı ve onuncu gün (Aşura) o yüce şahsiyet ile yarenleri şehit edildi. Dolayısıyla, İmam'ın (a.s.) asıl sıkıntıları Muharrem'in ilk on gününde başladığı için, onu takip edenler de Muharrem'in başından itibaren yas tutarlar."
3. Hz. Zeynep Neden "Güzellikten Başka Bir Şey Görmedim" Dedi?
Hz. Zeynep'in (s.a.) Aşura olayından sonra "Güzellikten başka bir şey görmedim" demesinin hikmetine dair ise yazar şu vurguları yaptı: "Hz. Zeynep'in bu sözünün tefsirinde, Aşura'nın bazı güzellikleri şu şekilde sıralanabilir:"
İlahi Takdire Rıza Göstermek: Kerbela, insanın Allah'ın kazasına rızasının en büyük tecelligâhıydı. İmam Hüseyin (a.s.), katliamgahındaki mübarek hayatının son anlarında şöyle mırıldanıyordu: "İlahi, kazana razıyım ve emrine teslimim. Senden başka mabud yoktur ey yardım dileyenlerin yardımcısı." Yani Allah'tan başkasını görmemek ve Allah'ın rızası karşısında asla kendi nefsinden bir istekte bulunmamak. Mekke'den Kufe'ye doğru yola çıkarken okuduğu hutbede de "Allah'ın rızası, biz Ehlibeyt'in rızasıdır." buyurmuştu.
Hak Merkezlilik: İmam Hüseyin (a.s.), Muharrem'in 2. günündeki ilk konuşmasında, "Hakka uyulmadığını ve batıldan kaçınılmadığını görmüyor musunuz?" buyurmuştur. Bu söz, İmam'ın hakkı arayışına işaret etmekte ve asıl amacının hakkı yüceltip batılı yok etmek olduğuna dikkat çekmektedir.
Vefa ve Velayete Bağlılık: Kerbela'da, İmam Hüseyin'in (a.s.) yarenlerinin İmam'a olan itaatleri ve son damla kanlarına kadar gösterdikleri sadakatleri defalarca kanıtlanmıştır. Örneğin, Aşura gecesi herkes sadakatini ilan etmiş ya da bazıları ölümün son anlarında İmam'a dönerek "Ey Resulullah'ın oğlu, vefa ettim mi?" diye sormuştur.
4. Ehlibeyt'in İmam Hüseyin için Yas Tutma Usulü ve Başlangıcı
Yazar "Seyyidü'ş-Şüheda (a.s.) için Ehlibeyt'in (a.s.) yası ne zamandan itibaren başladı?" sorusunu şu şekilde yanıtladı: "Genel olarak Ehlibeyt'in yas tutma geleneğinin iki temel özellikle birlikte olduğu söylenebilir:"
1. Kerbela şehitlerinin musibetlerine ağlamak.
2. Ehlibeyt'in yüce konumunu açıklamak, Kerbela olaylarını anlatmak ve Emevilerin ikiyüzlü maskesini düşürmek.
İmam Seccad (a.s.), Hz. Zeynep (s.a.) ve diğer esirler Kufe ve Şam'da, şehit edilen İmam ve yarenlerinin musibetlerine gözyaşı dökmekle kalmamış; aynı zamanda Ehlibeyt'in (a.s.) konumunu ve faziletlerini anlatarak Emevilerin iğrenç cinayetlerini de tüm çıplaklığıyla ifşa etmişlerdir.
Aşura'nın Beyanı kitabının yazarı Hüccetü'l-İslam Serveri sözlerine şöyle devam etti:
"Esaret sürecinden sonra Ehlibeyt'in yas tutma usulü şu şekildeydi: Bazen mersiye okuyan birini davet eder, İmam Hüseyin'in (a.s.) meclisinde ağıtlar okuturlardı; kendileri ağlar ve oradaki herkesin ağlamasını isterlerdi. İmam Bakır (a.s.), Aşura gününde İmam Hüseyin (a.s.) için yas meclisi düzenler ve onun acılarına ağlarlardı. Bu mecliste 'Kemeyt'in' okuduğu şiir tarihte oldukça meşhurdur.
İmam Rıza (a.s.) hakkında da şöyle nakledilmektedir: Di'bil Hüzai'den bir mersiye okumasını istemiştir. Ardından İmam (a.s.), İmam Hüseyin'in (a.s.) acılarına gözyaşı dökmek için mecliste bulunanlar ile kendi ailesi arasına bir perde çektirmiştir."
Araştırmacı yazar şu önemli hatırlatmada da bulundu:
"İmam Hüseyin (a.s.) kız kardeşlerinden, hanımlarından ve kızlarından, kendi şehadetinden sonra yanlış yas tutma yöntemlerini kullanmamalarını isteyerek şöyle buyurmuştur: 'Ben öldürüldüğümde sakın benim için yakanızı yırtmayın, sakın yüzünüzü tırmalamayın ve sakın bu destanın değerini düşürecek sözler sarf etmeyin.' Bu nedenle yas merasimlerinde, dinin zayıflamasına ve hakarete uğramasına neden olabilecek her türlü taşkın davranıştan uzak durulmalıdır."
Kerbela Olayını Kalıcı Kılan Dört Unsur
Yazar Hüccetü'l-İslam Serveri sözlerini şu değerlendirmeyle noktaladı: "Kerbela olayının tarihte kalıcı olmasında dört unsur doğrudan etkili olmuştur:
1. Ehlibeyt'in (a.s.) matemin yaşatılmasına ve kıyamın hedeflerine yaptığı vurgu.
2. Tarih boyunca Ehlibeyt (a.s.) dostlarının vefası ve velayete olan güçlü bağlılığı.
3. Şii tarihçiler, muhaddisler ve alimlerin gayretleri.
4. Hatiplerin, şairlerin ve mersiyehanların (ağıt yakanların) çabaları."
yorumunuz