Havza Haber Ajansı muhabirinin haberine göre, İlim Havzaları Genel Müdürü Ayetullah Ali Rıza Arafi, Kum’daki Feyziyye ve Dârüşşifâ ilim medreselerini ziyareti kapsamında, Havza ve Ruhaniyet Belgeleri Merkezi’ne giderek bu merkezin çeşitli bölümlerini ve sergi salonunu gezdi. Merkezin mevcut durumu, imkânları ve yürüttüğü faaliyetlerin işleyişi hakkında bilgi aldı.
Ziyaret sırasında, İlim Havzalarının ilmî ve tarihî şahsiyetleriyle ilgili çok sayıda belge, fotoğraf ve önemli eser tanıtıldı. Bu eserlerin tarihî ve araştırmaya yönelik değerlerinin çeşitli boyutları üzerinde duruldu.
Faaliyetlerin Gelişim Sürecine İlişkin Rapor Sunuldu
Ardından arşiv faaliyetlerinin geliştirilme süreci ile İlim Havzası ve ruhaniyete ait belgelerin tespit edilmesi, toplanması, tasnif edilmesi, korunması ve dijital ortama aktarılması alanlarında gerçekleştirilen çalışmalar hakkında bir rapor sunuldu. Ayrıca merkezin İlim Havzalarının tarihini belgeleme, arşiv hizmetlerini geliştirme, belgeleri kataloglama ve havzanın âlimleri ile büyük şahsiyetlerinin ilmî ve kültürel mirasını tanıtma alanlarındaki yeni faaliyetlerinin bir bölümü açıklandı.
Ayetullah Arafi, merkezin imkânlarını ve elde ettiği başarıları incelerken bu merkezin, İlim Havzalarının tarihî kimliğinin korunması ve belgelere dayalı mirasının muhafaza edilmesi açısından taşıdığı öneme vurgu yaptı.
İlim Havzaları Müdürü, Şiiliğin tarihî mirasının korunmasına yönelik önemli sorumluluğa işaret ederek, “Üç Büyük Merci”nin (Ayetullah el-Uzma Hüccet Kuhkemerî, Ayetullah el-Uzma Hânsârî ve Ayetullah el-Uzma Sadr) şanına yakışır, görkemli bir anma töreni düzenlenmesini istedi. Onlar, Rıza Şah dönemindeki baskı ve boğulma ortamının en karanlık günlerinde, Kum İlim Havzası’nın ilim meşalesini sönmeden ayakta tutan büyük sütunlardı.
Havzanın Tarihî Hafızasının Korunması: Direniş Mirasını Yaşatanların Anılması Bir Gerekliliktir
İlim Havzaları Müdürü’nün Havza ve Ruhaniyet Belgeleri Merkezi’nin çeşitli bölümlerine gerçekleştirdiği ziyaret, tarihin sayfalarında yapılan basit bir gezintiden ibaret değildi; aksine geleceğe yönelik bir yol haritasının yeniden okunması niteliği taşıyordu. Ziyaretin, Rıza Han diktatörlüğü dönemine ait belgelerin ve dönemin havza yönetiminin çabalarının incelenmesine ayrılan bu bölümünde Ayetullah Arafi, “Üç Büyük Merci”nin rehberlik dönemine ilişkin belgelerin önünde durarak bu kimlik hazinelerinin havzanın genç nesline doğru ve eksiksiz biçimde aktarılmasının gerekliliğini vurguladı.
Ayetullah Arafi, bu üç büyük fakihin eşsiz rolünü hatırlatarak şunları ifade etti: “Bugün Kum İlim Havzası bu denli büyük, dinamik, ulusal ve uluslararası alanlarda etkili bir kurum olarak parlıyorsa, bu; Üç Büyük Merci’nin basiretli yönetimi, sessiz mücadelesi ve yiğitçe direnişi sayesinde olmuştur. Fıkıh alanının bu efsanevi şahsiyetleri için bir anma merasimi düzenlemek, Şii merciiyetinin mazlumiyetle dolu ancak izzetli tarihini yâd etmektir.”
Rıza Han’ın Zorbalık Döneminde Havzanın Kurtarıcıları; Üç Büyük Merci
İlim Havzaları Müdürü’nün talimatının derinliğini anlayabilmek için tarih sayfalarını, Hicrî Şemsî 1300’lü yıllara çevirmek gerekir. Bu dönem, Kum İlim Havzası’nın kurucusu Ayetullah el-Uzma Hâirî Yezdî’nin vefatının ardından, Rıza Han’ın diktatörlük yönetiminin ruhaniyet kurumunu ortadan kaldırmak ve ilim ehlinin mukaddes kıyafetini kökünden söküp atmak amacıyla başlattığı topyekûn saldırıların zirveye ulaştığı günlere denk gelmektedir.
Tesettürün kaldırılması politikası, camilerin yıkılması, minber faaliyetlerinin kısıtlanması ve talebelerin ağır bir zorbalıkla şiddetli biçimde bastırılması politikalarının bütün baskıcılığıyla sürdürüldüğü bu boğucu ortamda, takva ve fıkıh alanının üç büyük direği olan Ayetullah el-Uzma Seyyid Muhammed Hüccet Kuhkemerî, Ayetullah el-Uzma Seyyid Muhammed Takî Hânsârî ve Ayetullah el-Uzma Seyyid Sadruddin Sadr, havzanın rehberlik sorumluluğunu omuzlarına aldılar.
Dinî Basiretin ve Fedakârca Direnişin Bir Başyapıtı
Ayetullah Arafi, tarihin bu hassas dönemini ayrıntılı biçimde değerlendirerek şu hususa dikkat çekti: “Üç Büyük Merci; basiretleri, zühtleri, sabırları ve tedbirli siyasetleriyle yalnızca Kum Havzası’nın ışığının diktatörlük fırtınasında sönmesine izin vermemekle kalmadılar, aynı zamanda talebeler arasındaki birlik ve bütünlüğü koruyarak sonraki gelişmelerin önünü açtılar ve İmam Humeynî’nin (r.a.) hareketinin ortaya çıkmasına zemin hazırladılar. Bu büyük şahsiyetlerin o kriz koşullarındaki yönetimi, dinî basiretin ve fedakârca direnişin bir başyapıtıydı.”
Havza Belgeleri Merkezi ve Havza Yönetimi için Uygulama Talimatları
Bu açık vurgunun ardından İlim Havzaları Müdürü, Üç Büyük Merci için ulusal bir konferans ve anma merasimi düzenlenmesine yönelik kapsamlı bir planlama yapılması amacıyla gerekli talimatları verdi. Bu çerçevede şu hususlar kararlaştırıldı:
1. Henüz Yayımlanmamış Belgelerin Hazırlanması ve Yayımlanması: Havza Belgeleri Merkezi’nin iş birliğiyle Üç Büyük Merci’nin rehberlik döneminden günümüze ulaşan mektupların, el yazmalarının ve arşiv belgelerinin yayımlanması.
2. Siyasî ve Fıkhî Siretin Bilimsel Olarak Açıklanması: Bu büyük şahsiyetlerin kriz yönetimi yöntemlerinin ayrıntılı biçimde incelenmesi amacıyla üst düzey ders hocaları tarafından ihtisas toplantıları ve açıklayıcı ilmî oturumlar düzenlenmesi.
3. Sanatsal ve Medyatik Eserlerin Üretilmesi: Bu efsanevi şahsiyetlerin genç nesillere ve üniversite camiasına tanıtılması için belgesel, podcast ve grafik gibi çağdaş medya ve belgeleme imkânlarından yararlanılması.
Bu stratejik yaklaşım, İlim Havzaları yönetiminin günümüz talebelerini havzanın direniş, kimlik, ihlas ve basiret gibi köklü değerleriyle buluşturma konusundaki kararlılığını göstermektedir. Bu değerli miras, günümüzde ruhaniyetin bağımsızlığının ve dinamizminin en sağlam dayanaklarından biri olarak kabul edilmektedir.
yorumunuz